Ołtarz


Home ] Up ] Intencja witryny ] Historia ] Topografia ] Przewodnik ] Wydarzenia ] Usługi-sklepy ] Galerie foto ] Linki ]

 

 

 

 

     Ołtarz główny z brzeskiego kościoła p.w. św. św. Apostołów Mateusza i Macieja należy do najstarszych ołtarzy na terenie miasta Raciborza. Ołtarz w stanie nie naruszonym przetrwał kolejne wojny światowe i kolejne napady wandali. Nie stwierdzono, aby kiedykolwiek brzeski kościół został zdewastowany czy spalony. W czasach wcześniejszych właścicielami wsi byli rycerze, którzy służyli książętom Piastowskim rezydującym na Zamku w Raciborzu. Obecność rycerzy wśród wieśniaków miał wychowawczy wpływ na młodzież w kwestiach samoobrony i elementów zorganizowanej walki. Wieśniacy sami potrafili bronić swojego dobytku w tym i swojego kościoła. Prezentowany ołtarz został zbudowany w 1700 roku. Jak wiemy, ołtarz ten służy już kolejno w trzecim kościele. Dalece prawdopodobnym jest, że niektóre jego elementy pochodzą jeszcze z wcześniejszych ołtarzy jakie były w brzeskim kościele. W roku 1679 położono nowe większych rozmiarów fundamenty wokół istniejącego kościoła, który już wtedy nie mieścił wiernych z Brzezia i Nieboczów  Przez 600 lat Brzezie i Nieboczowy tworzyli wspólnotę parafialną. Ostatecznie ołtarz ten zanim znalazł się w nowym drewniany kościółku poświęconym w 1746 roku, musiał być używany w kościółku z 1614 roku.  Od 1888 roku zaczęto starania o budowę nowego murowanego kościoła w Brzeziu i od jego poświęcenia w 1906 roku służy do dziś w Brzeskim kościele. Z chwilą podjęcia starań o nowy kościół w Brzeziu parafianie w formie ofiary gromadzili elementy wystroju w starym kościółku z  przeznaczeniem na wystrój do nowego kościoła.

    Prezbiterium w nowym kościele zawarto w planie prostokąta o wymiarach 9mx9m. ściany tworzą pięciokąt zaś kopuła posiada płaszczyznę kulistą z elementami łukowych sklepień. Przystosowanie przeniesionego w całości ołtarza ze starego kościoła polegało na wypełnieniu ściankami brakującej powierzchni między ołtarzem a stylowymi bramkami z portretami wyróżnionych fundatorek. Na szczycie bramki znajduje się ich herb rodowy podobnie jak w starym kościele. Nowym elementem w starym ołtarzu jest Tabernakulum. Na szczycie ołtarza jeszcze w latach 60- tych znajdowała się rzeźba św. Jerzego w walce ze złem (smokiem).

 

 

 

    Po prawej stronie przy ołtarzu znajduje się rodzaj bramki dziękczynnej dla fundatorek, które na takie wyróżnienie zasłużyły. Dużego zamętu w naszym życiu religijnym powoduje reformacja, która dla naszego kościoła oznaczała osadzenie w naszym kościele ewangelickich pastorów. Wierni z Brzezia i Nieboczów (stanowili jedną parafię) musieli chodzić na nabożeństwa do Pogrzebienia. Dzięki temu, iż pojawili się nowi właściciele, którzy wyznawali religię chrześcijańską, nasza parafia mogła znowu korzystać ze swojego kościoła. Najpierw właścicielem jest baron Prażma, również właściciel Rybnika i Krzyżanowic. Drugim właścicielem Brzezia zostaje hrabia Ferdynand Leopold von Oppersdorff, który zawarł związek małżeński (1650r.)z Magdaleną Prażma (siostrą byłego właściciela Brzezia). Portret (Epitafium) przedstawia Magdalenę Oppersdorff z domu Prażma. Nakrycie na głowie kobiety wskazuje, iż jest to kobieta zamężna. Stylową oprawę portretu wieńczy Herb rodu Prażma.

 

 

    Po lewej stronie przy ołtarzu znajduje się analogiczna bramka, która przedstawia również postać kobiety ale już bez nakrycia głowy co świadczyłoby, iż chodzi o samotną pannę. Zauważyć trzeba, iż portrety obu kobiet znajdują się w owalnej obwódce (Epitafium), co znaczy, iż są to portrety pośmiertne wykonane "dla upamiętnienia". Hrabia Ferdynand Leopold Oppersdorff miał siostrę Annę Izoldę, która wyszła za mąż (1647) za hrabiego Jana Bernarda Prażma właściciela Rybnika i Sławikowa, który od swojej zamężnej siostry Anny Heleny Prażma zam. von Jaroschin, otrzymał ojcowiznę na Brzeziu, Pogrzebieniu, Kłokocimiu, Gotartowicach i Rowieniu. Anna Izolda jak widać nie była panną, co wynikało by z portretu na lewej bramce brzeskiego ołtarza. Bramkę po lewej stronie, wieńczy herb rodu Oppersdorff. Obie postacie kobiece w brzeskim kościele nad swoimi portretami posiadają swoje panieńskie herby rodowe zaś nakrycie na głowie u Marii Magdaleny wskazuje, że była zamężna za Oppersdorffa właściciela Brzezia od 1658 r.. Augustyn Weltzel podaje datę 1658 jako datę umieszczenia herbów w kościele. W 1614r. zostaje wybudowany nowy kościół w 1644 zostaje przebudowany ponieważ został odzyskany z rąk protestantów. W tym okresie ujawniła się hojność wyróżnionych fundatorek.

 

    Zaprezentowane elementy wystroju w brzeskim kościele pochodzą zatem z XVII wieku i są autentycznymi przykładami sztuki barokowej na raciborskiej ziemi. (Encyklopedia- Barok- kierunek w sztuce i architekturze charakterystyczny dla okresu od XVI do połowy XVIII wieku.)

 

Zapraszamy  do współpracy- autorstwo materiałów dostarczonych zapewnione.  Kontakt brzezie@raciborz.com.pl. Teksty i zdjęcia zastrzeżone /Ustawa o ochronie praw autorskich/. Modyfikowano. 22/05/06 r.   Autor witryny - Florian Burek. Witryna istnieje od 1994r.